زندانی شدن مهاجرین افغانستانی بیگناه در ایران – گزارشی از نقض حقوق بشر
در سالهای اخیر، مهاجرین افغانستانی بیگناه در ایران با فشارهای فزایندهای روبرو شدهاند. نیروهای انتظامی ایران، صدها مهاجر افغان را در جریان بازرسیهای خیابانی یا در محل سکونتشان بازداشت کردند؛ درحالیکه بسیاری از آنها نه مدرکی ناقص داشتند و نه جرمی مرتکب شده بودند.
طبق مشاهدات منابع میدانی، برخی از این بازداشتها بدون حکم قضایی انجام شد. خانوادههای مهاجرین بارها اعلام کردند که مأموران، اعضای خانوادهشان را شبانه دستگیر کردند و بدون توضیح به بازداشتگاهها منتقل نمودند. در بسیاری از موارد، این بازداشتشدگان حتی به وکیل یا تماس با خانواده دسترسی نداشتند.
سازمانهای حقوق بشری مانند عفو بینالملل، این برخوردها را نقض آشکار حقوق مهاجرین افغانستانی دانستهاند. طبق گزارش این سازمانها، بسیاری از مهاجران تنها به دلیل چهره، زبان یا پوشششان هدف قرار گرفتند.
در برخی از زندانها، بازداشتشدگان افغان گزارش دادند که مأموران آنها را تحت فشار روانی و گاه جسمی قرار دادند. این رفتارها با اصول انسانی، حقوق بینالملل و کنوانسیون ژنو در تضاد است. وکلای فعال در حوزهی مهاجرت نیز تأیید کردهاند که بیگناهی مهاجرین زندانی در ایران در بسیاری از موارد قابل اثبات است، اما فرصت دفاع از خود به آنها داده نمیشود.
در این میان، نهادهای مستقل حقوقی تلاش کردهاند صدای این مهاجرین را به گوش افکار عمومی برسانند. آنها کمپینهایی برای آزادی فوری و بیقید و شرط مهاجران بیگناه راهاندازی کردهاند. این تلاشها نشان میدهد که همبستگی اجتماعی و حقوقی میتواند راه را برای تغییر باز کند.
دولت ایران باید نسبت به وضعیت این بازداشتها پاسخگو باشد. احترام به کرامت انسانی و اجرای دقیق قانون، نخستین گام در مسیر بهبود شرایط مهاجرین است. زندانی شدن مهاجرین افغانستانی بیگناه در ایران نهتنها چالشی انسانی است، بلکه تهدیدی برای اعتبار بینالمللی نظام قضایی کشور نیز بهشمار میرود.
